حدیث

مقاله

شرایط لازم برای جاری شدن عقد

شرائط عقد
مسأله 2337 ـ عقد ازدواج چند شرط دارد:
اول: آنكه ـ بنابر احتياط واجب ـ به عربى خوانده شود، و اگر خود مرد وزن نتوانند صيغه را به عربى بخوانند، مى‏توانند به غير عربى بخوانند، و لازم نيست وكيل بگيرند، امّا بايد لفظى بگويند كه معنى «زَوَّجْتُ» و «قَبِلْتُ» را بفهماند.
دوم: مرد و زن، يا وكيل آنها كه صيغه را مى‏خوانند قصد انشاء داشته باشند، يعنى اگر خود مرد و زن صيغه را مى‏خوانند، زن به گفتن «زَوَّجْتُكَ نَفْسِي» قصدش اين باشد كه خود را همسر او قرار دهد، و مرد به گفتن «قَبِلْتُ التَّزْوِيجَ» همسر بودن او را براى خود قبول بنمايد، و اگر وكيل مرد و زن صيغه را مى‏خوانند، به گفتن «زَوَّجْتُ» و«قَبِلْتُ» قصدشان اين باشد كه مرد و زنى كه آنان را وكيل كرده‏اند، زن و شوهر شوند.
سوم: كسى كه صيغه را مى‏خواند بايد عاقل باشد، و اگر براى خود مى‏خواند بايد بالغ نيز باشد، بلكه ـ بنابر احتياط ـ عقد كودك نا بالغ مميّز براى ديگرى كافى نيست، و اگر خواند بايد طلاق دهند، يا دوباره عقد بخوانند.
چهارم: اگر وكيل زن و شوهر، يا ولىّ آنها صيغه را مى‏خوانند، در موقع عقد، زن و شوهر را معيّن كنند، مثلاً اسم آنها را ببرند يا به آنها اشاره نمايند، پس كسى كه چند دختر دارد، اگر به مردى بگويد: «زَوَّجْتُكَ اِحْدى بَناتِي» يعنى همسرِ تو نمودم يكى از دخترانم را، و او بگويد: «قَبِلْتُ» يعنى قبول كردم، چون در موقع عقد دختر را معيّن نكرده‏اند، عقد باطل است.
پنجم: زن و مرد به ازدواج راضى باشند، ولى اگر ظاهراً كراهت داشته باشند و معلوم باشد قلباً راضى هستند، عقد صحيح است.
مسأله 2338 ـ اگر در عقد يك حرف يا بيشتر غلط خوانده شود كه معنى آن را عوض نكند، عقد صحيح است.
مسأله 2339 ـ كسى كه صيغه عقد را مى‏خواند اگر معناى آن را ـ هر چند بطور اجمال ـ بداند و قصد تحقق آن معنى را بكند، عقد صحيح است، و لازم نيست كه معنى صيغه را تفصيلاً بداند، مثلاً بداند كه فعل، يا فاعل بر طبق دستور زبان عربى كدام است.
مسأله 2340 ـ اگر زنى را براى مردى بدون اجازه آنان عقد كنند، و بعداً زن و مرد آن عقد را اجازه نمايند، عقد صحيح است، و براى اجازه كافى است سخنى بگويد، يا كارى انجام دهد كه بر رضايت او، دلالت داشته باشد.
مسأله 2341 ـ اگر زن و مرد، يا يكى از آن دو را به ازدواج مجبور نمايند، و بعد از خواندن عقد به نحوى كه در مسأله قبل گفته شد اجازه نمايند، عقد صحيح است، و بهتر آن است كه دوباره عقد را بخوانند.
مسأله 2342 ـ پدر و جدّ پدرى مى‏توانند، براى فرزند پسر، يا دختر نابالغ، يا ديوانه خود كه با حال ديوانگى بالغ شده است را به ازدواج ديگرى در آورند، و بعد از آنكه طفل بالغ شد، يا ديوانه عاقل گرديد، اگر ازدواجى كه براى او كرده‏اند مفسده‏اى داشته، مى‏تواند آن را امضا، يا رد نمايد، و اگر مفسده‏اى نداشته، چنانچه پسر يا دختر نابالغ عقد ازدواج خود را بهم بزنند ـ بنابر احتياط واجب ـ يا بايد طلاق دهند، يا عقد را دوباره بخوانند.
مسأله 2343 ـ دخترى كه به حدّ بلوغ رسيده و رشيده است، يعنى مصلحت خود را تشخيص مى‏دهد، اگر بخواهد شوهر كند، چنانچه با كره باشد و متصدى امور زندگانى خويش نباشد، بايد از پدر، يا جدّ پدرى خود اجازه بگيرد، بلكه ـ بنابر احتياط واجب ـ اگر خود متصدى امور زندگانى خويش باشد نيز بايد اجازه بگيرد، و اجازه مادر و برادر لازم نيست.
مسأله 2344 ـ اگر دختر باكره نباشد، يا اينكه با كره باشد ولى پدر يا جدّ پدرى اجازه ندهند كه با مردى كه همتاى او شرعاً و عرفاً مى‏باشد ازدواج كند، يا اينكه حاضر نباشند در امر ازدواج دختر به هيچ وجه مشاركت كنند، يا آنكه اهليت اجازه دادن از جهت ديوانگى، يا مانند آن را نداشته باشند، در اين موارد اجازه آنان لازم نيست، و همچنين اگر اجازه گرفتن از آنان به جهت غائب بودن، يا غير آن ممكن نباشد، و دختر حاجت زيادى در همان وقت به ازدواج داشته باشد، اجازه پدر و جد، لازم نيست.
مسأله 2345 ـ اگر پدر، يا جدّ پدرى براى پسر نابالغ خود زن بگيرد، پسر بايد بعد از بالغ شدن خرج آن زن را بدهد، بلكه قبل از بلوغ هم در صورتى كه به سنى رسيده باشد كه قابليت تلذّذ را داشته باشد، و زن هم بحدى كوچك نباشد كه قابليت آنكه شوهر از او تلذّذ ببرد را نداشته باشد، نفقه زن بر ذمّه پسر ثابت است، و در غير اين صورت نفقه واجب نيست.
مسأله 2346 ـ اگر پدر، يا جدّ پدرى براى پسر نابالغ خود زن بگيرد، چنانچه پسر در موقع عقد مالى نداشته، پدر، يا جدّ او بايد مهر زن را بدهد. و همچنين اگر مالى داشته باشد ولى پدر، يا جد ضامن مهر شود. و در غير اين دو صورت اگر مهر بيش از مهر المثل نباشد، يا آنكه مصلحتى اقتضا كند كه مهر بيش از مهر المثل باشد، پدر، يا جد مى‏توانند مهر را از مال پسر بپردازند، و الاّ نمى‏توانند بيش از مهر المثل را از مال پسر بپردازند، مگر آنكه او بعد از بلوغ كار آنها را قبول كند.

  • دیدگاه‌ها

0 دیدگاه‌ها

Top