حدیث

مقاله

بازی سمبلیک

 بازي‌هاي سمبليك مستلزم تفكر مي‌باشند و بر مقايسه‌ي ذهني عنصري محسوس و عنصري تصوري دلالت مي‌نمايد.

 اين بازي‌ها همچنين نشانه‌ي تجلي وانمود سازي مي‌باشند به عنوان مثال يك كودك جعبه‌اي را در مسيري هل مي‌دهد و در اين موقع جعبه را به عنوان يك ماشين تصور مي‌كند و در واقع جعبه سمبلي از ماشين مي‌باشد. و يا بچه‌اي كه در حالت نشسته چشمانش را مي‌بندد و وانمود مي‌كند كه خوابيده است.

بازي‌هاي سمبليك مي‌تواند فردي يا اجتماعي باشند. ولي اغلب اوقات مشكل است كه فردي بودن يا اجتماعي بودن آنها را تشخيص دهيم. كودك كم سن مي‌تواند كنار كودك ديگر بدون بازي كردن با او بازي كند يا از طرف ديگر كودك ممكن است به تنهايي با همبازي تصوري خود به  بازي بپردازد.

 ساخت سمبليك به گونه‌اي است كه كودك يا به طور انفرادي و يا اجتماعي به بازي ادامه مي‌دهد. دوره فراواني اين بازي‌‌ها در مقطع سني (24- 18 ماهگي تا 6- 5 سالگي) است.

 بازي‌هاي سمبليك نقطه‌ي اوج بازي‌هاي كودكانه است و بيش از شكل‌هاي ديگر بازي نقش اساسي را در زندگي كودك ايفا مي‌كند زيرا كودك همواره ناگزير است خود را با دنياي اجتماعي بزرگترها كه رغبت‌ها و قواعد آن براي او بروني است و با جهان مادي كه آن را درست درك نمي‌كند سازگار كند.

در بازي‌هاي سمبليك كشمكش‌هاي عاطفي كودك ظاهر مي‌گردد مثلا اگر مشاهده مختصري بر سر ميز غذا رخ داده شده باشد كودك به يقين هنگام بازي با عروسكش اين صحنه را تكرار مي‌كند و سعي مي‌كند آخر ماجرا را به خوبي به پايان رساند.

بنابراين در بازي‌هاي سمبليك به طور كلي تصفيه‌ي كشمكش‌ها و جبران نيازهاي ارضاء نشده كودك نيز هست اين بازي نيز در استقلال و رشد «من كودك» نقش اساسي ايفا مي‌كند.

كاركرد بازي سمبليك درون سازي است و اين كاركردها به شكل‌هاي متفاوت ظاهر مي‌شود بيشتر آنها در خدمت فعاليت‌هاي عاطفي است اما گاهي هم در جهت خدمت به فعاليت‌هاي شناختي گام برمي‌دارد.

 در مرحله سمبليك كودك واقعيت اشياء را تغيير مي‌دهد و چيزي را كه وجود ندارد با چيز ديگري نمايش مي‌دهد مثلاً قاشق چاي‌خوري خود را به عنوان هواپيما در فضا به حركت درمي‌آورد و بعد آن را در فرودگاه به زمين مي‌نشاند.

 در اين بازي‌ها شئ مورد استفاده به عنوان نماينده و سمبل ارزشي يك شئ تلقي مي‌شود.

مراحل بازي سمبليك

 مراحل زير را مي‌‌توان در بازي‌هاي سمبليك مشاهده كرد:

  1. كودك روي خود عمل مي‌كند (مانند پانتوميم).
  2. كودك روي ديگران عمل مي‌كند و يا آنها را وادار به عمل مي‌كند (خوردن چاي خيالي).
  3. استفاده از اشياء مشابه به جاي اشياء واقعي (قاشق به جاي هواپيما).
  4.  همانند سازي خود با ديگران (تقليد نماز از پدر).
  5. همانند سازي با اشياء (خود را به شكل ماشين در آوردن).
  6. همانند سازي با حيوانات (صداي واق واق در آوردن).

همان طور كه مطرح شد در اين مرحله عناصر جديدي وارد بازي كودك مي‌شوند و واقعيت‌ها  تغيير شكل مي‌يابند اشيايي كه وجود ندارد توسط اشياء ديگر به نمايش گذاشته مي‌شوند. كودك از تكه چوبي اسب مي‌سازد.

 بازي‌هاي سمبليك عموماً تا «6- 5 سالگي» با فراواني بيشتري ديده مي‌شود ولي تا پايان عمر به صورت جزئي وجود نخواهند داشت كودكان به كمك بازي‌هاي سمبليك به تمرين تجربيات زندگي مي‌پردازند و آنها را به شكل‌هاي مختلف آزمايش مي‌كنند.

انواع بازي‌هاي سمبليك

  1. روان‌ بنه‌هاي رمزي در مورد خود كودك، يك روان بنه از عمل سرچشمه مي‌گيرد به اين معني كه يك روان بنه حسي، حركتي، جنبه تجسمي و رمزي به خود مي‌گيرد. (كودكي كه در رختخواب، خود را به خواب مي‌زند).
  2.  كاربرد روان بنه‌هاي رمزي در مورد ساير اشياء، پس از مدتي مي‌تواند در كودكان به سهولت مشاهده كرد كه همين خوابيدن را در مورد اشياء نيز به كار مي‌برند (غذا دادن به عروسك).
  3.  در نوع سوم بازي رمزي كه پيشرفته‌تر است، در كودك اين توانايي و زمينه به وجود مي‌آيد كه هر چيزي را مي‌توان جانشين يك چيز ديگر بكند و يا با آن معادل سازد (فرمان دادن به يك تكه چوب).
  4.  بازي‌هايي كه كودك سعي مي‌كند در آنها صحنه‌هايي را توليد كند كه قبلاً ديده يا تجربه     كرده است، در اين نوع بازي‌ها شباهت زيادي بين بازي سمبليك و بازي تقليدي وجود دارد (تكرار صحنه‌هايي كه قبلاً ديده است).
  5. بازي‌هايي كه در آنها كودك صحنه‌هايي را به وجود مي‌آورد كه نظير آنها را ديده است منتهي صحنه‌هايي هم به آن صحنه‌ها اضافه مي‌كند همچنين نتيجه‌گيري‌هايي هم از صحنه‌هايي كه اتفاق نيفتاده است و حتي ممكن است اتفاق بيفتد مي‌نمايد و آن نتيجه‌گيري‌ها را مجسم مي‌كند (مانند مشاجره دو راننده).
  6.  بازي‌هايي كه جنبه‌ي جبراني دارند مسئله بازي به عنوان يك فعاليت جبراني در چهارچوب بازي كودكان زياد و متعدد است كه برخي از روانشناسان تمايل دارند آن را به عنوان ملاك اصلي بازي‌ها و اساس بازي معرفي كنند.

 اين بازي‌ها به خصوص در زماني كه كودك در خانواده است و با محيط خارج تماس چنداني ندارد زياد ديده مي‌شود.

  1.  بازي‌هايي كه كودك با انجام آنها به حل تعارض‌هايي كه در سازمان‌‌هاي رواني او به وقوع مي‌پيوندند ،مي‌پردازد.
  2. بازي‌هايي كه اصطلاحاً به نام دوره‌هاي رمزي خوانده مي‌شود. اگر موضوع خاصي تمايل كودك را جلب كرده و تمايل وي ارضاء نشود آن وقت است كه اين نوع باز‌ي‌ها بروز مي‌كند.
  3. بازي‌هايي كه به نام بازي‌هاي چند نفري خوانده مي‌شود. در اين نوع بازي‌ها دو يا سه يا تعداد بيشتري كودك به ترتيب در پشت سر هم بازي مي‌كنند اين نوع بازي كودكان را به بازي‌هاي گروهي قاعده‌دار و اجتماعي نزديك مي‌كند.

پدیدآورنده: تاجیک، فاطمه

  • دیدگاه‌ها

0 دیدگاه‌ها

Top