حدیث

مقاله

بازی تمرینی

بازي‌هاي تمريني

 نخستين بازي‌هايي هستند كه كودك در مرحله حسي- حركتي به آن مي‌پردازد و ممكن است در مراحل ديگر نيز ديده شود اين بازي‌ها نيازي به تفكر ندارند و هيچ گونه شيوه‌ي خاصي كه جنبه تفنني داشته باشد در آنها مشاهده نمي شود و فقط تكرار فعاليت‌هاي اكتسابي است.

 فعاليتي كه قبلاً كودك آنها را برحسب تصادف به منظور سازش با محيط كسب كرده است و از تكرار آنها لذت مي‌برد مثلاً كودك برحسب تصادف شئ را كه از گهواره آويزان است تكان مي‌دهد سپس آن كار را تكرار مي‌كند تا آن را بفهمد و با آن سازش نمايد اين بازي‌ها را مي‌توان از بدو تولد تا 18 – 24 ماهگي در كودكان مشاهده كرد.

 در مرحله تمريني بازي‌ها جنبه‌ي جسمي دارند و عنصر تخيل كمتر در آنها وجود دارد كودك دست‌ها و پاها و چشم‌هاي خود را به كار مي‌اندازد با حركات ساده در مقابل ديگران و محيط واكنش نشان مي‌دهد و سپس به مرحله‌ي تقليد حركات ديگران مي‌رسد.

در  اين دوره كه تا 2 سالگي ادامه دارد كودك علاوه بر واكنش در مقابل حركات اطرافيان، حركت‌هاي آنها را تقليد مي‌كند و واكنشي نسبتاً مناسب و همانند نشان مي‌دهد.

پياژه خداحافظي كردن كودك شيرخوار را با مادر به هنگام جدايي ابتدا بي‌معني و بي‌مفهوم مي‌داند و تكان دادن دست را حركتي صرفاً عكس‌العملي و تقليدي از مادر و يا ديگران مي‌پندارد. زيرا اين امر اغلب اوقات مصداق واقعي ندارد و در هر موقعيت از كودك صادر مي‌شود حتي زماني كه مادر قصد جدايي از كودك را ندارد كودك دست و پاي خود را تكان مي‌دهد.

پياژه بازي‌هاي تمريني را وسيله‌اي براي لذت بردن از حواس مي‌داند كودك لمس كردن، كشيدن، گوش كردن، حركات اعضاي بدن و احساس كيفيت مختلف اشياء را از راه بازي به ياري حواس خود در مي‌يابد و لذت مي‌برد.

 كودك با استفاده از حواس، پا فراتر از تقليد مي‌گذارد و به تكرار مي‌پردازد و به اين ترتيب حركاتش از شكل ابتدايي آزمايش و خطا به مهارت مي‌رسد.

 اين حركات تقليدي مقدمه‌اي مي‌شود تا كودك بتواند به اعمال پيچيده دست بزند كودكان كه اين مرحله را پشت سر مي‌گذارند حركاتش براساس يادگيري‌هاي قبلي شكل مي‌گيرد و توانمند مي‌شود.

 كودكان حركات و صداي افراد يا حيوانات را كه حضور ندارد را تقليد مي‌كنند و اين عمل كودكان مقدمه‌اي براي بازي‌هاي مرحله‌ي دوم يعني بازي‌هاي سمبليك تلقي مي‌گردد.

 مراحل بازي تمريني

 هر بازي تمريني شامل چند مرحله است:

  1. كودك با اعضاي بدن خود بازي مي‌كند مانند مكيدن انگشت و بازي كردن با دست‌ها (تا حدود 4 ماهگي).
  2. كودك روي اشياء و محيط توجه مي‌كند مثل كوبيدن پا به زمين كه اينقدر اين كار را  ادامه مي‌دهد تا در آن مهارت به دست آورد و از احساس لذت ناشي از آن اشباع شود و همچنين كودك در مراحل بعدي رشد، اشيايي كه در دسترس قرار دارد به دهان مي‌برد، لمس مي‌كند و    تكان مي‌دهد.

 لمس كردن و دستكاري اشياء براي كودك اهميتي شناختي دارد. وقتي كودك اشياء را تكان مي‌دهد صداي توليد شده مي‌تواند محرك خوبي براي ادامه بازي كودك باشد.

كودك از به دهان بردن اشياء لذت مي برد ولي به تدريج علاوه بر لذت براي شناخت اشياء آنها را به دهان مي‌برد اين عمل تا 18 ماهگي ادامه دارد ولي اگر كودكي بعد از اين مرحله باز هم اشيايي كه قبلاً در مورد آنها صحبت كرديم تجربه كرد و مجدداً به دهان برد بايد در رشد طبيعي آن كودك ترديد كرد.

 از 12 ماهگي به بعد هر چه در دسترس كودك قرار گيرد آن را به اطراف مي‌كوبد تا 15 ماهگي كه اين عمل به حداكثر مي‌رسد و در 18 ماهگي تقريباً از بين مي‌رود.

 علت اين رفتار اين است كه كودك تا قبل از اين سن فكر مي‌كند كه اشياء خود به خود حركت مي‌كنند ولي در اين سن متوجه مي‌شود كه اشياء با وارد كردن نيرو به حركت در مي‌آيند.

3 – بازي با محتويات اشياء است كه از 12 ماهگي شروع و در 15 ماهگي به اوج مي‌رسد و در 19 ماهگي از بين مي‌رود.

 بازي كپه‌اي يكي از بازي‌هاي تمريني است كه از 15 ماهگي آغاز مي‌شود كودك اشياء را روي هم مي‌چيند و جمع مي‌كند.

 و آن گاه به بازي ارتباطي دست مي‌زند و اشيائي را كه داراي محل مناسب نيستند كنار هم  قرار مي‌دهد.

4- مرحله بعد مرحله گروه‌بندي است كودك اشيائي را كه كاربرد و ويژگي‌هاي يكسان دارد در كنار هم قرار مي‌دهد.

 بازي با محتويات، بازي كپه‌اي، بازي ارتباطي و بازي گروه‌بندي را بازي‌هاي فضايي نيز مي‌نامند.

انواع بازي تمريني

  1. از ماه‌هاي اول كودك پايش را تكان مي‌دهد و يا سعي مي‌كند اصواتي را توليد كند از يك سو اين فعاليت‌ها به منزله‌ي يادگيري و پيشرفت و رسيدن به يك مرحله تعادل است و از سوي ديگر در بسياري از موارد فقط جنبه‌ي يك فعاليت كنشي را به عنوان يك بازي دارد.
  2.  تكرار يك روان بنه براي كسب لذت در حكم بازي است فعاليت‌هايي كه بر اساس يك  روان بنه انجام مي‌گيرد منحصراً فعاليت‌هاي سازش يافته نيستند بلكه در پاره‌اي از موارد بدون دنبال كردن هدف تعادل جوئي به كار مي‌افتند و اين عمل را مي‌توان بازي ناميد.
  3. بازي‌هاي حركتي كه كمي پيشرفته‌تر از دو نوع قبلي هستند.
  4. بازي‌هاي ساختماني بي‌هدف، در اين نوع بازي‌ها كودك سعي مي‌كند اشياء را روي هم بريزد و انباشته كند و يا آنها را به شكل برج درآورد و از اين بازي‌هاي ساختماني هيچ هدفي ندارد.
  5. بازي‌هاي ساختماني هدف‌دار، اين نوع بازي‌ها به فعاليت‌هاي سازندگي كودك منتهي مي‌شود كه جنبه‌ي هنري و كارهاي سازش يافته را به خود مي‌گيرند.

پدیدآورنده: تاجیک، فاطمه

  • دیدگاه‌ها

0 دیدگاه‌ها

Top