حدیث

مقاله

مفهوم حجاب

حجاب در لغت

حجاب واژه اي است عربي با معاني متعدد مانند پوشش، وسيله پوشيدن، حايل. در كتاب«لسان العرب» درباره معاني آن چنين آمده است:

   حجاب به معنی پوشش است. زن محجبه يعني زني كه به وسيله اي پوشيده شده است. همچنين حجاب نامي است براي آنچه بدان خود را مي پوشانند. آنچه ميان دو چيز حايل گردد نيز حجاب ناميده مي شود. جمع آن«حجب» است. كلام خداوند متعال كه مي فرمايد:« وَمِن بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ » بدين معنا است كه ميان ما و شما حاجر و فاصله اي در روش و دين وجود دارد.[1]

در زبان فارسي (با توجه به اينكه اين واژه عربي است) معاني متفاوتي براي اين كلمه نقل شده است. در فرهنگ معين و عميد براي لغت«حجاب» معاني زير ارائه شده است:

  «پرده، ستر، نقابي كه زنان چهره ي خود را بدان پوشانند، روي بند، برقع، چادري كه زنان سر تا پاي خود را به وسيله ی آن مي پوشانند.»[2]

حجاب در اصطلاح

معناي اصطلاحي اين واژه متناسب با معناي لغوي آن است. طبق نوشته ي كتاب « حجاب در اسلام» معناي اصطلاحي حجاب همان پوشش مخصوص زنان است. گاهي هم به معناي پرده و حاجز مي آيد مانند اين آيه« وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِن وَرَاءِ حِجَابٍ »

در شرع براي حجاب سه اطلاق وجود دارد:

-زن تمام اجزاي بدنش را(مگر آن مقدار كه مجاز شمرده شده است) ازهر ناظري كه نگاه كردنش بدان جايز نيست بپوشاند.

-زن در بيت خويش بماند و جز هنگام ضرورت از آنجا خارج نشود.

-حايلي كه بين زن و مردان نامحرم ساتر قرار مي گيرد.[3]

استاد شهيد مرتضي مطهري(ره) در ذيل عنوان«واژه ی حجاب» آورده اند كه: كلمه ي حجاب هم به معني پوشيدن است و هم به معني پرده و حاجب، بيشتر استعمالش به معني پرده است. اين كلمه از آن جهت مفهوم پوشش مي دهد كه پرده، وسيله ی پوشش است و شايد بتوان گفت كه به حسب اصل لغت، هر پوششي حجاب نيست، آن پوشش حجاب ناميده مي شود كه از طريق پشت پرده واقع شدن صورت مي گيرد...

استعمال پوشش حجاب در موردزن، يك اصطلاح نسبتاً جديد است.درقديم و مخصوصاً در اصطلاح فقها كلمه ي ستر، كه به معني پوشش است به كار مي رفته است.

معني شايع لغت حجاب، پرده است و اگر در مورد پوشش به كار برده مي شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن زن است، و همين امر موجب شده كه عده ي زيادي گمان كنند كه اسلام خواسته است زن هميشه پشت پرده و در خانه محبوس باشد و بيرون نرود.[4]

از مجموع اين مطالب مي توان چنين نتيجه گرفت كه واژه حجاب اگرچه درلغت، اغلب به معناي پرده و حايل استفاده شده است و پوشش زن را به اعتبار پشت پرده واقع شدن، حجاب ناميده اند، اما به طور ﻣﺴﻠﻢ، امروزه به ويژه در معناي مصطلح، واژه ي حجاب به معناي پوشش مخصوص زنان به كار مي رود.

پی نوشت:

[1] محمد بن مکرم ابن منظور الافریقی المصری، لسان العرب، جلد اول، ص 298

[2] فرهنگ فارسي معين، جلد اول، ص 1340، فرهنگ فارسی عمید، جلد اول، ص 779

[3] علامه نقدي، المراه فی الاسلام، ص 21

[4] مسئله ی حجاب، مرتضی مطهری، صفحه ی 62   

پدیدآوندگان:

تاجیک، فاطمه - محمدی، مهدیه 

  • دیدگاه‌ها

0 دیدگاه‌ها

Top